xoves, 22 de agosto de 2019

O pasado 18 de agosto lembramos a Carmen Pesqueira Domínguez "A Capirota", na praza que leva o seu nome. 
Queta Otero, a presidenta da asociación, presentou o acto: 

"Cúmprese hoxe un ano en que o pobo de Marín restitúe co nome desta praza de Carmen Pesqueira Domínguez o recoñecemento a unha muller que levantou a súa voz contra os que naqueles días de agosto andaban a meter medo na xente levando a cabo un plan estratéxico para aniquilar á clase traballadora ,non foi un feito illado senón contra as persoas que defenderon as ideas republicanas .


Neste 18 de agosto recordamos a Carmen,asasinada, privada da súa vida para escarmento das que ousaran levantarse aínda que só fora coa súa voz contra o novo réxime implantado polos militares golpistas. Esa mesma noite foron buscar a Cangas a Dolores Blanco Montes e as dúas compartiron a tráxica viaxe ata o Pozo da Revolta e aínda que Lola puido saír con vida fuxindo polo monte a súa vida foi un inferno pola brutal represión contra ela e a súa familia.


As Asociacións de Memoria levamos anos pedindo que a impunidade dea paso á xustiza e recordar que o dereito á verdade e a reparación que esixen as vítimas é un deber moral da democracia española. Recuperar a Memoria é un acto complexo e doloroso pero necesario para seguir adiante.Os estados teñen o deber de preservar a memoria dos crimes contra dos dereitos humanos. 


So así será posible construir un mundo novo no presente tendo en conta o pasado ausente pero non esquecido porque nós seguiremos a esixir Reparación, mentres as condenas continúen vixentes a pesar da recomendación da ONU de actuar e retirar a Lei de Amnistía; Verdade, desclasificando todos os arquivos porque sen eles non hai Memoria e sen Memoria non hai Historia.


Queremos agradecer a Manuel Graña que dende a Coruña está hoxe con nós para compartir este poema para Carmen, a Lucía e a Nee e a todas e todos vós. Moitas grazas."









      



Manolo Graña le o seu poema adicado a Carmen Pesqueira
Foto: Julio Santos
Carmen, A Capirota,
tocouche vivir nun tempo de tronos,
fartácheste de traballar
e por mais que lavaches e lavaches
para señoritos insatisfeitos,
non te libraches da súa brutalidade,
a túa condición de muller solidaria
levoute a sufrir a súa atrocidade.
O pozo da Revolta recolleu o teu corpo
despois do horror,
e neste lugar
floreceron mil rosas vermellas,
mil paxaros anunciaron a túa valentía,
e toda a ría foi testemuña
da dor e do valor dunha muller.
(Manolo Graña)

Nee Barros lembra a vida e valentía da Capirota
Foto: Julio Santos
Chamábase Carmen Pesqueira Domínguez, pero chamábana A Capirota. Chamábana A Capirota e o seu nome aínda está escrito con tinta vermella na lembranza do noso pobo, de nós, os que non nos dignamos a esquecela e non queremos esquecela. 

Chamábana a Capirota pero era coñecida por ser nai solteira dun rapaz ao que mantiña a base de moita suor e traballo, lavando roupa allea, de relixiosos e familias podentes. 
Cando non ía ao carbón ou ao peirao, lavaba roupa allea debaixo dunha ponte, cantando e loitando por manterse a flote entre auga, xabón e prendas, nunha época na que ser alguén coma ela era suficiente motivo como para rematar afogado en vida. 

Tan bonita e tan… nai solteira, tan libre, algúns dicían que ata republicana. Si, era fermosa, pero o fermoso nela ía máis aló da aparencia: gardaba unha refulxencia que non desapareceu nin no seu solpor, nin no intre mesmo no que a obrigaron a apagarse, nese preciso intre no que comezou outra das mil e unha (ou moitas máis) desgrazas que inzan a nosa historia. 

Esa refulxencia foi a que a levou a berrarlles a uns falanxistas, en pleno agosto de 1936, criminais. Si, criminais, con todas as súas vogais e consoantes. Si, criminais porque estaban a mallar nun home no medio e medio da, naquel momento deserta, Rúa da Ponte. Berróullelo dende a súa voz de muller, de nai solteira e, sobre todo, de persoa que defendía os dereitos dos humildes. E esa mesma voz dende a que lle lo berrou foi a que o criminal nazi coñecido como O Alemán (Bruno Schweiger) e o resto dos seus compañeiros recibiron. Esa voz que levaba con ela centos de silencios, e que non podían permitir que seguise berrando. 

Aquela mesma noite capturárona, golpeárona, torturárona, violárona e asasinárona no Pozo da Revolta. E isto non precisa de metáforas para ser contado, nin de eufemismos ou rimas: porque a verdade, do único que precisa é de xustiza. Cortáronlle os peitos e pasearon o seu cadáver por Bueu, para ensinarlle ao pobo en cuxo nome berrara o que lles podería pasar se seguían o seu exemplo. 

Remataron tirándoa nunha rúa. Abandonando o seu inerte corpo, que seguía a ser, agora dolorosamente, fermoso. Fermoso porque os falanxistas non estiveron moi trabucados ao deixar constancia da causa da súa morte, causa que aínda nós hoxe levamos enriba cada vez que a lembramos: “morta a causa dunha ferida no corazón”.
(Nee Barros)

                                
Fotos: Julio Santos

A voz de Lucía César e a intervención da bisneta de Carmen Pesqueira, enmarcaron o emotivo acto.

Foto: Julio Santos

venres, 2 de agosto de 2019

ACTO NACIONAL EN SAN SIMÓN



Como cada ano, a Asociación Para a Recuperación da Memoria Histórica de Marín participou nos actos de lembranza que teñen lugar na Illa de San Simón, cada mes de xullo.















 “O que non se xulga e se condena non pode ser perdoado, non se pode amnistiar un delito que non foi cometido (…)No referente aos crimes franquistas, cando falamos de amnistía, en realidade do que estamos a falar é de impunidade”.  A denuncia realizouna a escritora Ana Cabaleiro no encontro nacional que os colectivos pola memoria celebraron o pasado 21 de xullo en San Simón, no só para render homenaxe ás vítimas e ás súas familias senón tamén para reivindicar o fin desa impunidade que, lembrou Cabaleiro, “ lonxe de ser derogada e revertida desde os poderes institucionais correspondentes, de tanto manterse no tempo chegou a propiciar, nos últimos anos, o envalentonamento dos reaccionarios e herdeiros da ditadura, que pugnan por seguir impoñendo e lexitimando o seu ideario de represión e espolio”.

No ano en que se cumpren oitenta do fin da guerra civil en España e dez desde que “a sociedade civil” a través da Iniciativa Galega pola Memoria, tomou as rendas da organización da homenaxe ante a desidia da administración autonómica, Cabaleiro esixiu tamén no nome de todos os colectivos que a conforman  “a regulación da apoloxía do franquismo como delito e a prohibición de toda exaltación do mesmo”.

Lembrou na súa intervención como condutora do acto central celebrado ás doce do mediodía, que neses oitenta anos “ escribiuse coa tinta dunha ditadura, coa tinta dunha transición á democracia falsamente cualificada como ‘pacífica e modélica’, e coa tinta dunha Lei de Amnistía, ignominiosa e insultante, que baixo o cínico argumento de non reabrir feridas derivou nunha impunidade efectiva de todos os crimes cometidos desde o golpe de Estado de 1936 ata a promulgación desta lei en 1977. A historia destes 80 anos foi escrita, polo tanto, coa tinta do silenciamento, do ocultamento e, mesmo, da negación do terror que asolagou este país”.
Derogar esa lei para acabar coa impunidade foi o clamor da xornada, protagonizada polas propias vítimas. 

Chato Galante, torturado por Antonio González Pacheco, Billy el Niño e un dos asinantes da querela arxentina, desprazouse desde Madrid para reivindicar na illa o dereito á xustiza universal e para lembrar que Galiza foi unha zona “especialmente castigada” polo que “ademais dos acenos de recoñecemento precisa de accións que garantan os principios de verdade, xustiza e reparación para todas as persoas que sufriron crimes de lesa humanidade, que nunca poden prescribir”. 



Galante foi precedido na palabra por Celso López, membro da Asamblea Republicana de Vigo, que tras lembrar a recente adhesión do movemento galego á coordinadora de apoio á querela (CeAqua) reclamou que o estado aplique os tratados internacionais subscritos no ámbito xudicial que recollen a non prescrición dos delitos de lesa humanidade e polo tanto a imposibilidade de amnistialos.




Pola súa parte, o investigador Moncho Ermida lembrou que “tamén na Galiza temos moitos Billy el Niño” e instou ao movemento memorialístico a “poñer riba da mesa” os nomes das persoas que participaron en torturas, sobre todo nos últimos anos da ditadura e na transición. 
El mesmo recitou algúns mentres que Elvira Cienfuegos,  compoñente da asociación cultural O Galo de Compostela, deu lectura a un texto emotivo e arrepiante, no que un ex traballador de Citröen torturado naquel tempo daba consellos precisos aos seus camaradas sobre como resistir aos golpes. Un histórico texto que foi traducido ao euskera e utilizado por agrupacións antifranquistas de todo o territorio español.




O acto, que contou coa actuación musical de Lucía César Veloso, serviu como homenaxe ao promotor da querela, Darío Rivas, e á guerrilleira antifranquista Chelo Rodríguez, finados este ano. Tamén para amosar o respaldo ao investigador Carlos Babío, denunciado polos Franco, que, finalmente non puido desprazarse á illa, tal como estaba previsto.



(Texto e vídeos:Inicitativa Galega pola Memoria)
Xullo/2019 


luns, 4 de febreiro de 2019

ACTO DE HOMENAXE E LEMBRANZA




Como cada 31 de decembro, reunímonos no Paseo Alcalde Antonio Blanco para lembrar e rendir sentida homenaxe ás persoas que defenderon a liberdade e a democracia contra a barbarie franquista.


Enriqueta Otero, presidenta da ARMH de Marín, abreu o encontro dando lectura ao manifesto deste ano.







Xaime Toxo, como presidente do colectivo convidado este ano, o Ateneo de Pontevedra, centrou o acto co seu discurso sobre A fidelidade da Memoria Histórica. 
(Pincha aquí para acceder ao texto íntegro).








Nee Barros ofrécenos un novo relato que nos emociona, nesta ocasión rescatado da memoria da súa propia familia.

A música ten sempre un papel importante nos nosos actos; desta vez, as voces de Amigos da Memoria envolveron as lembranzas e os desexos de xustiza, verdade e reparación.
O grupo de gaitas Os de Marín acompañaron a ofrenda floral de familiares e público presente, ante o monumento instalado no Paseo Alcalde Antonio Blanco.